Lettergrootte: A  A  A 

Informatie voor huisartsen

Doelstelling

Het doel van dit proefbevolkingsonderzoek is om te onderzoeken of invoering van een landelijk screeningsprogramma naar colorectaal carcinoom middels coloscopie of CT-colografie haalbaar is en wat de opkomst zal zijn. De primaire uitkomstmaat is de participatiegraad. De participatiegraad is een belangrijk gegeven, omdat dit in belangrijke mate de effectiviteit van een toekomstig screeningsprogramma op colorectaal carcinoom bepaalt. Secundaire uitkomstmaten zijn onder andere de diagnostische opbrengst (het aantal gedetecteerde carcinomen en adenomen), de ervaren belasting van de deelnemer met het bevolkingsonderzoek en de redenen voor (non)participatie. Ook wordt onderzocht of mensen bij het maken van een keuze om wel of niet deel te nemen aan het screeningsonderzoek goed geïnformeerd zijn. Om deze gegevens te verkrijgen zal aan de deelnemers gevraagd worden verschillende vragenlijsten in te vullen. De verkregen gegevens zullen in het MISCAN model voor CRC-screening (ontwikkeld door de iMGZ van het Erasmus MC) worden ingevoerd om een schatting te verkrijgen van de effectiviteit, kosten en kosteneffectiviteit van coloscopie en CT-colografie als primaire screeningstechniek in Nederland.

In het verleden zijn diverse andere proefbevolkingsonderzoeken naar colorectaal carcinoom uitgevoerd. Hierbij werd onder andere de participatiegraad en effectiviteit onderzocht van een screeningsprogramma naar colorectaal carcinoom door middel van de Fecaal Occult Bloed Test (FOBT). Dit is de eerste keer dat de participatiegraad en effectiviteit wordt onderzocht van een screeningsprogramma met directe coloscopie en CT-colografie. Deze studie staat bekend als de COCOS-trial. Er zullen hiervoor alleen deelnemers worden uitgenodigd die bij eerdere proefbevolkingsonderzoeken nog niet zijn uitgenodigd.

Doelgroep

Dit proef-bevolkingsonderzoek darmkanker wordt uitgevoerd in de regio’s Amsterdam en Rotterdam. In totaal worden 7.500 mensen uit deze regio's uitgenodigd voor deelname. Dit betreft zowel mannen als vrouwen in de leeftijd 50 tot en met 74 jaar die asymptomatisch zijn en niet eerder voor CRC screening zijn uitgenodigd.

Uitnodigen

Uitnodigen vindt plaats op geleide van postcode, dus straten/wijken komen na elkaar aan de beurt in de planning. In de volgende plaatsen zullen diverse postcodes worden uitgenodigd: Nieuwerkerk a/d IJssel, Ridderkerk, Rotterdam, Amstelveen, Almere en Weesp. De persoonsgegevens worden verkregen door middel van het aanvragen van GBA-bestanden bij de diverse gemeentes.

Methode

In totaal zullen 7.500 mannen en vrouwen in de leeftijdscategorie 50 tot en met 74 jaar in de omgeving van Amsterdam en Rotterdam worden uitgenodigd deel te nemen aan dit proefbevolkingsonderzoek. Deze personen worden in een aantal verschillende postcodegebieden at random geselecteerd uit de database van de gemeentelijke basisadministratie (GBA). Na selectie van de personen vindt er prerandomisatie voor één van beide screeningstechnieken plaats: coloscopie of CT-colografie. In totaal zullen 5.000 personen worden uitgenodigd voor coloscopie en 2.500 personen voor CT-colografie.

Alle personen krijgen een uitnodiging, baseline vragenlijst en informatiefolder met uitleg over screening in het algemeen, de voordelen en risico´s van de betreffende screeningstechniek en het beoogde beleid bij relevante bevindingen. Deze folders zijn speciaal ontwikkeld voor het onderzoek en aangepast aan de opgedane ervaringen in de voorafgaande proefbevolkingsonderzoeken. Alle personen die niet reageren op deze uitnodiging zullen na 4 weken een herinneringsbrief ontvangen. Na de procedure (coloscopie of CT-colografie) wordt eveneens gevraagd een vragenlijst in te vullen over de ervaren belasting van het onderzoek.

Binnen de coloscopie arm zullen de deelnemers worden gerandomiseerd voor een intakegesprek op het screeningscentrum of een telefonisch intakegesprek. Binnen de CT-colografie arm zullen alle intake gesprekken telefonisch plaatsvinden. Indien er geen contra-indicaties bestaan en de persoon het informed consent formulier heeft ondertekend en teruggestuurd, wordt het onderzoek ingepland.

Exclusie criteria:

  • Personen die eerder voor CRC screeningsonderzoek werden uitgenodigd.
  • Personen met darmklachten die kunnen passen bij darmkanker
  • Personen met IBD in de voorgeschiedenis.
  • Personen met een ernstige- of terminale ziekte (levensverwachting korter dan 5 jaar).
  • Personen met een ernstige psychiatrische aandoening.
  • Personen die reeds een volledig darmonderzoek hebben ondergaan in afgelopen 5 jaar verricht.
  • Bij CT-colografie: personen bekend met een allergie voor jodiumhoudend contrastmiddel (betreft niet jodium op de huid).

Uitslag

Alle personen die een coloscopie hebben ondergaan krijgen een telefonische of poliklinische afspraak. Aan de hand van de definitieve uitslag wordt het vervolgtraject bepaald en zo nodig, i.o.m. de huisarts, naar een chirurg of MDL-arts verwezen. Een schriftelijk uitslag van de coloscopie zal worden verstuurd naar alle deelnemers, de betrokken huisarts en de afdeling waar eventueel vervolgonderzoek zal plaatsvinden.

Alle personen die een CT-colografie hebben ondergaan krijgen in eerste instantie een telefonische afspraak voor de uitslag. Na afloop van dit gesprek zal een brief met de bevindingen van de CT-colografie naar de huisarts en de deelnemer worden gestuurd, met daarin uitsluitend vermeld of er afwijkingen zijn gevonden (intracolonisch of extracolonisch). Indien er op de CT-colografie afwijkingen zijn, wordt de deelnemer tijdens het telefonische gesprek uitgenodigd voor een gesprek op het screeningscentrum binnen 2 weken. Tijdens dit gesprek zal uitleg worden gegeven over de consequenties van een positieve testuitslag en wordt alle relevante informatie over het vervolgonderzoek gegeven. De deelnemer zal vervolgens binnen 2 weken worden doorverwezen voor een coloscopie bij intracolonische afwijkingen. Bij relevante extracolonische afwijkingen wordt er i.o.m. de huisarts doorverwezen naar de desbetreffende specialist.

Nader onderzoek

Indien bij deelnemers darmkanker wordt gevonden zullen deze worden uitgenodigd op het screeningscentrum waarbij, i.o.m. de huisarts, het vervolgtraject wordt afgesproken.

Wat kunt u als huisarts verwachten?

Deelnemers kunnen met vragen over eventuele deelname aan dit proefbevolkingsonderzoek bij u komen. Ook kan het zijn dat een deelnemer met een positieve uitslag dit graag met u als huisarts wilt bespreken. Daarnaast wijzen we er in de informatievoorziening op dat deelnemers bij persisterende klachten altijd contact op moeten nemen met hun huisarts.

Organisatie

Dit proef-bevolkingsonderzoek darmkanker betreft een samenwerking van de afdelingen maag-, darm- en leverziekten en de afdeling radiologie van het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam (AMC), het EramusMC te Rotterdam, het Integraal Kankercentrum Amsterdam (IKA) en het SBZWN te Vlaardingen. Dit onderzoek wordt mede gefinancierd door ZonMW en CTMM.

Goedkeuring

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) (In het kader van de Wet op het Bevolkingsonderzoek)

Telefoonnummers

Zie Contactinformatie.